Kayıt
Bir Bakışta
- Sanatçı
- Jethro Tull
- Yayım
- 13 Temmuz 1973
- Biçim
- Kesintisiz iki yüzlü eser
- Merkezî kesinti
- Tavşan fablı
- Anlatı alanı
- Yaşam, ölüm ve öte dünya
- Birleşik Krallık liste zirvesi
- No. 16
Neden önemli
İstikrarlı cenneti reddeden destan
A Passion Play, Thick as a Brick'in kesintisiz biçimini daha az misafirperver dünyaya taşır. Adsız merkez kişisi yaşam, ölüm ve belirsiz bir öte dünyadan geçer, fakat albüm bu yolculuğun istikrarlı haritasını sunmaz. Sahneler hızla değişir, müzikal figürler kaybolup döner, tiyatral sesler birbirini keser ve görünürdeki öte dünya nihai vahiy yerine bürokrasi ile gösteri içerir.
Müzik de buna uygun biçimde yoğundur. Anderson'ın flütüne belirgin saksofon rengi katılır; klavyeler aynı bölümde bir mekânı kurup kararsızlaştırabilir; gitar, bas ve davul sık ritmik dönüşleri müzakere eder. Eser, açık dönüş noktası olarak tek açılış melodisine dayanmak yerine tanınmayı küçük motifler ağına dağıtır. Dinleyici rotayı yeniden ziyaret ederek öğrenir.
Komik merkez vazgeçilmezdir. The Story of the Hare Who Lost His Spectacles, metafizik ciddiyeti ayrıntılı sunumu güvenilir ahlaki anahtar vermeyen hayvan fablıyla keser. Bu çarpışma çevredeki eserin ciddi öğretiye dönüşmesini önler. A Passion Play zorluğu dramatik dünyasının parçası yaptığı için önemlidir: yaşam, yargı ve anlam sahnelenir, gözden geçirilir ve çözümsüz bırakılır.
1973'te yeniden başlangıç
Château sonrasında baştan başlamak
Jethro Tull A Passion Play'i Ian Anderson, Martin Barre, Jeffrey Hammond, John Evan ve Barriemore Barlow ile 13 Temmuz 1973'te yayımladı. Thick as a Brick'in kesintisiz biçimini izledi, fakat davetkâr hicvin yerine daha karanlık tiyatral yolculuk koydu.
Grup önce Fransa'daki Château d'Hérouville'de çalışmıştı, fakat bu oturumlar bırakıldı. Britanya'ya dönünce baştan başladılar; Château kayıtları tamamlanmış albümün erken sırası değil, ön tarihidir.
Tamamlanan albüm iki LP yüzü boyunca kesintisiz icra olarak kalır ve merkezde The Story of the Hare Who Lost His Spectacles tarafından bölünür.
Öne çıkan kadro
Hareketli tiyatronun içinde beş icracı
Anderson anlatı sesini sağlar, fakat şeffaf kılavuz olarak kalmaz. Vokal karakter, flüt ve saksofon görünürdeki sahneyi ayrı ayrı başka yöne çevirebilir. Saksofon albümün karanlık rengi için özellikle önemlidir: melodik çizgilere daha yoğun, daha az pastoral doku verir ve A Passion Play'i öncülünün daha doğrudan akustik girişinden ayırmaya yardım eder.
Barre'ın gitarı kesintisiz gösteriden çok yoğunlaştırılmış güç olarak girer. Evan'ın klavyeleri olağandışı büyük tiyatral yük taşır; törensel, mekanik ve düşsel ortamlar yaratır. Hammond'ın bası bölüm değişimleri boyunca zemin sağlar ve anlatımı Tavşan arasının açık merkezi olur. Barlow sık ölçü ve tempo değişimlerini yalnız hesaplanmış değil, bedensel hissettirir.
Topluluk, seyircinin gözü önünde dekor değiştiren tiyatro kumpanyası gibi davranır. Çalgılar yalnız anlatıya eşlik etmez; mekânı, otoriteyi, kesintiyi ve geçişi duyurur. Yoğunluk birkaç dramatik işlevin aynı anda işlemesinden gelir.
Ses ve yapı
Davetkâr harita yerine ipuçları
A Passion Play, Thick as a Brick'ten daha az kolay işaret sunar. Tanınma tek baskın akustik temadan değil, yinelenen kısa figürler, ritmik biçimler ve enstrümantal renklerden gelir. Motif yeterince dönüşmüş hâlde geri dönüp başka odada bulunan kanıt gibi hissedilebilir. Bu, eseri ilk başta zor ve tekrarla giderek okunur yapar.
Prodüksiyon çoğu kez birkaç katmanı etkin tutar: vokal anlatı, hareketli bas, yerinden kaymış ritim, klavye ortamı ve üflemeli ya da gitar figürü. Yoğunluk sürekli yüksek ses değildir. Sessiz bölümler bilgi açısından kalabalık kalabilir; çünkü dinleyici karakteri, motifi ve ima edilen mekânı hâlâ izler.
Geçişler sık sık sahne kesmeleri gibi davranır. Başka sahne gelmeden bölüm duygusal savını her zaman tamamlamaz. Barlow'ın vurguları ve Evan'ın klavye değişimleri bu kesmeleri anlaşılır kılarken Barre kısa elektrikli bildiriyle sınırı mühürleyebilir. Anderson'ın saksofonu melodi ve ritim değişse bile renk sürekliliği sağlar.
Tavşan fablı en büyük kesintiyi yaratır. Konuşmalı anlatı, düzenlenmiş hayvan sesleri ve komik tempo geçici olarak metafizik yolculuğun yerini alır. Yine de çevresindeki Forest Dance malzemesi arayı rastgele eklenmiş değil, çerçevelenmiş hissettirir. Saçmalık albümün biçimsel ritminin parçasına dönüşür.
İcranın haritası
İki yüz ve imkânsız bir ara
A Passion Play — Part I
Açılış, eser toplumsal ve tiyatral harekete geçmeden önce yaşamın nabız ve düzenek olarak girmesini ima eder. Birinci yüz tek, istikrarlı kahraman aryası sunmak yerine merkez kişisini icra, bellek ve yargı sistemlerinin içine koyar. Müzik ve anlatı sahneyi sürekli yeniden tanımlar.
Yinelenen figürler yön sağlar, fakat dönüşleri nadiren rahatlatıcıdır. Motif yeni perdede veya değişmiş ritim altında geri döner ve anlamı çevresindeki sahneye bağlı ipucu gibi davranır. Anderson'ın üflemelileri ile Evan'ın klavyeleri bu değişimleri duyurma görevini paylaşır.
Yüz ölüme ilerledikçe topluluk giderek sıkışır ve kararsızlaşır. Barlow'ın davulu dramayı ani dönüşlerde izler, fakat onları kazara duyurmaz. Barre'ın gitarı tehlike veya geçişi işaretleyecek ağırlıkla girerken Hammond'ın bası fiziksel süreklilik çizgisini korur.
İlk LP yüzü ölümde çözülmez; eseri başka bir tiyatral duruma aktarır. Dinleyici araya bir sınır aşıldığı duygusuyla ulaşır, fakat hiçbir otorite bu sınırın anlamını açıklamamıştır.
The Story of the Hare Who Lost His Spectacles
Merkez fabl metafizik yolculuğun yerine hayvanlar arasındaki ayrıntılı anlatılmış anlaşmazlığı koyar. Jeffrey Hammond'ın sunumu saçmalığa törensel özen gösterirken düzenlenmiş sesler ve enstrümantal noktalama her dönüşe minyatür sahne yapımı zamanlaması verir.
Görünürdeki ahlakı kararsız kalır. Öykü öğretim yapısını kullanır—sorun, topluluk, öğüt ve sonuç—fakat ders kelime oyunu, kendini önemseme ve komik prosedürle engellenir. Bu onu çevredeki albümün bozuk aynası yapar; orada da yargı sistemleri berraklık vaat edip vermez.
Fablın atlanması A Passion Play'i daha geleneksel ciddi ama tasarımına daha az sadık yapar. Kesinti dinleyicinin kesintisiz ciddi anlam arzusunu sınar. Öte dünya yolculuğu sürmeden önce saçmalıktan geçmelidir.
A Passion Play — Part II
Eser Forest Dance malzemesiyle sürer; fablı daha geniş yapıya yeniden bağlayıp yargı ve gösterinin derinine ilerler. Geçiş konuşmalı aranın sökülebilir yenilik olmasını önler. Kenarları kesintisiz biçime bestelenmiştir.
İkinci yüz otoriteyi kararsız tiyatral biçimlerde sunar. Gözetmen figürleri, törensel bölümler ve hızlı mekân değişimleri öte dünyayı sabit dinî hedeften çok yönetim ve icraya benzetir. Müzik görünürdeki yargıyı tekrar tekrar büyütür, kesinlik yerleşmeden başka yere geçer.
Sonraki bölümler yolculuk duygusunu artırır: ritmik hareket, istasyon benzeri imgeler ve dönen motifler ilerlemeyi garanti etmeden kahramana hareket verir. Anlatı belirsiz kaldığı için topluluğun hassasiyeti vazgeçilmezdir. Öğretinin sağlamadığı bütünlüğü enstrümantal dönüş sağlar.
Final öğrenilenlere dair basit bildiri vermek yerine yaşama ve icraya döner. Epilogue aynı anda çıkış ve yeniden açılış işlevi görür. Eser tiyatral çerçevesini kapatır, fakat yolculuğun ahlaki durumu bilinçli biçimde çözümsüz kalır.
Anlatı ve belirsizlik
Sınav ve gösteri olarak icra edilen yaşam
Yaşam, ölüm ve öte dünya anlatı alanını oluşturur. Kimlik bunun içinde icra gibi görünür. Merkez kişi toplumsal roller ve yargıdan geçer; fakat her mekân kendi sesleri, prosedürleri ve kostümleri olan başka sahne gibi davranır.
Dinî imgeler tiyatro ve bürokrasiyle örtüşür. Öte dünya tek, istikrarlı öğreti olarak sunulmaz; rakip otorite ve gösteri biçimleri içerir. Bu belirsizlik eserin basit kozmolojiyi onaylamadan yargıyı incelemesine izin verir.
Tavşan fablı yorum sorununu yoğunlaştırır. Ahlaki derse benzer, fakat işe yarar ahlak beklentisini boşa çıkarır. Merkezdeki konumu, çevredeki anlatıyı her figürün tek sabit anlama sahip olduğu şeffaf alegori saymaya karşı uyarır.
Bellek bu belirsizliğin müzikal karşılığıdır. Motifler özgün güvenli konumu geri getirmeden döner. Tanıma dinleyicinin yol bulmasına yardım eder, fakat açıklamayı garanti etmez. Eser bütünlük sunar ve kesinliği esirger.
Kapak
Perde kalkmadan duyurulan oyun
Albüm kendisini günlük veya itiraf değil A Passion Play olarak duyurur. Görsel dili yaşam ve ölümü sahnelenmiş ritüelin içine koymak için icra ve dansı kullanır. Seyirci, düzenekleri kısmen görünür kalan yapımı izlemeye davet edilir.
Bu çerçeve önemlidir; çünkü müzik sahneyi sürekli değiştirir. Kapak belgesel gerçekçilik veya öte dünyanın gerçek haritasını vaat etmez. Dinleyiciyi roller, hareket, kostüm ve simgesel eyleme hazırlar.
Sonraki genişletilmiş ambalaj tamamlanmış albüm ile bırakılan Château oturumlarını ayrı ayrı belgeleyerek başka katman ekler. Bu arşiv ayrımı ön tarihin son oyunla karıştırılmasını önler.
Karşılanma
Bölünme, tanıtım ve liste dinleyicisi
A Passion Play Britanya'da on altıncı sıraya ulaşıp listede yedi hafta kaldı. Bu sayılar yoğun kesintisiz eseri çağdaş albüm dinleyicisinin içine yerleştirir, fakat sonraki itibarını liste istatistiğine dönüştürmez.
Müziğin kendisi basit hükme direnir. Hızlı sahne değişimleri, yinelenen ipuçları ve komik merkezî kesinti hemen yön bulmayı tasarım gereği zorlaştırır. Sonraki tepkiler bu yüzden tek yerleşmiş karşılanış öyküsüne değil, süren yorum eylemine aittir.
1973 sonrasında
Uzun biçimli ikilinin zor kolu
A Passion Play, Jethro Tull'ın 1970'lerin başındaki eşleşmiş uzun biçimlerinin daha zor kolu olarak kalır. Thick as a Brick dinleyiciye davetkâr açılış teması ve açık hicivli ambalaj verir; A Passion Play işaretlerini daha geniş dağıtır ve dinleyiciden belirsizliğin içinde yaşamasını ister.
Sonraki sürümler eseri incelemeyi kolaylaştırabilir, fakat hiçbir teknik sunum bilinçli belirsizliğini kaldırmaz. Bırakılan Château malzemesi tamamlanmış icranın içine sokulduğunda değil, ayrı ön tarih olarak dinlendiğinde en yararlıdır.
Albümün mirası kolay destansı çözüme direnişindedir. Virtüözlüğü dramatik düzeneğe çevirir, komediyi metafizik ciddiyetin içine koyar ve yolculuk hâlâ yoruma açıkken biter.
Hangi sürüm?
Tavşanı tiyatroda tutun
İlk dinlemede özgün sırayı koruyun ve Tavşan fablını çıkarmayın. Her iç indeksleme kesintisiz dinlemenin yerine değil, yön bulmaya hizmet etmelidir.
Sürümleri ancak ana yinelenen figür ve geçişler tanıdık olduktan sonra karşılaştırın. Temel ayrım tamamlanmış iki yüzlü icra ile bırakılan Château ön tarihi arasındadır.
Dinleme rotası
Eser işaretlerini yavaşça açığa çıkarsın
- İlk geçiş: Tam eseri dinleyin ve her sahne ya da figürün hemen tanınmayacağını kabul edin.
- İkinci geçiş: Müziği kesintisiz tutarken indeksli bölüm adlarını işaret olarak kullanın.
- Üçüncü geçiş: Barlow ile Evan'ı izleyin; anlatı belirsizken bile davul ve klavyeler sahnelerin nerede döndüğünü gösterir.
- Sonra karşılaştırın: Château oturumlarını son sıraya eklenen eksik parçalar değil, bırakılmış ön tarih olarak ayrı dinleyin.
Araştırma izi
Kaynaklar ve ileri okuma
- A Passion Play — resmî diskografi — Jethro Tull
- Steven Wilson tarafından remikslenen A Passion Play — Jethro Tull resmî arşivi
- Château oturumları üzerine Ian Anderson arşiv notu — Jethro Tull resmî arşivi
- Jethro Tull liste tarihi — Official Charts Company
- Ian Anderson basın arşivi — Jethro Tull resmî sitesi
- A Passion Play kredileri — AllMusic